Theo dự kiến của Cục Quản lý dược (Bộ Y tế), từ 1-7 tới sẽ hạn chế cho phép lưu hành một số chất phổ biến có trong các loại mỹ phẩm như dầu gội, sữa rửa mặt, sữa tắm, son môi… Tuy nhiên, thực tế thị trường vẫn tràn lan nhiều loại mỹ phẩm chứa chất cấm, mỹ phẩm “dỏm” – giả và nhái, mà nếu không có sự quản lý chặt chẽ và chế tài nghiêm khắc thì khó chấn chỉnh được.
Mỹ phẩm nhái tràn lan
Đã “tung hoành” trên thị trường một thời gian dài lừa dối khách hàng nhưng vừa qua, Công ty TNHH Sản xuất thương mại XNK mỹ phẩm Tân Đại Dương (Công ty Tân Đại Dương; số 46 đường 13C, phường Bình Trị Đông B, quận Bình Tân, TPHCM) mới bị các cơ quan chức năng “sờ gáy” do sản xuất mỹ phẩm nhái. Theo đó, Cục Quản lý dược đã yêu cầu đình chỉ lưu hành và thu hồi trên toàn quốc 56 sản phẩm Mủ trôm Sắc Ngọc Khang, Mủ trôm Tân Đại Dương do công ty trên sản xuất, vì không đáp ứng nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt sản xuất mỹ phẩm” của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (CGMP – ASEAN).
Điều đáng nói, trước khi bị các cơ quan quản lý kiên quyết xử lý, Công ty Tân Đại Dương đã bị nhắc nhở, xử lý nhiều lần đến… lỳ mặt! Khi phát hiện hàng loạt sản phẩm nhái Sắc Ngọc Khang chính hiệu của mình có tên gọi “Mủ trôm Sắc Ngọc Khang” tràn lan trên thị trường, Công ty Hoa Thiên Phú đã khiếu nại lên Bộ Khoa học và Công nghệ. Tháng 5-2014, Thanh tra bộ này kiểm tra, phát hiện Công ty Tân Đại Dương sản xuất mỹ phẩm nhái “Mủ trôm Sắc Ngọc Khang”, không chỉ nhái nhãn hiệu mà nhái cả kiểu dáng bao bì, tài liệu hướng dẫn sử dụng và quảng cáo. Mặc dù bị phạt nhưng tháng 8-2014, Công ty Tân Đại Dương vẫn phớt lờ, tiếp tục sản xuất và kinh doanh mỹ phẩm nhái. Mãi cho đến tháng 6-2015 vừa qua mới bị Cục Quản lý dược “chặt” vòi!
Theo Chi cục Quản lý thị trường TPHCM, trong 6 tháng đầu năm 2015 đã phát hiện và xử phạt hàng chục trường hợp sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm giả, nhái. Điển hình như tháng 4-2015, lực lượng quản lý thị trường kiểm tra Công ty TNHH Đầu tư và phát triển Twin Lotus Việt Nam (đường An Dương Vương, phường An Lạc, quận Bình Tân, TPHCM), phát hiện và thu giữ một số lượng lớn mỹ phẩm giả gồm 50 thùng khăn ướt mang nhãn hiệu Baby Care, 38 thùng cùng 750 gói chưa dán mang nhãn Teen Care và hơn 250 chai sữa tắm hiệu Lovely. Ngoài ra, cơ sở này còn lưu trữ 19 kg tem và 7 kg bao bì nhãn hiệu Teen Care. Hay như trước đó cơ quan quản lý thị trường cũng thu giữ hàng trăm hũ keo mặt nạ Peeling Pack giả hiệu của cơ sở Gamma trên đường Lê Văn Sỹ (quận Tân Bình)…
Các nhãn hiệu mỹ phẩm nổi tiếng thường bị làm giả, nhái từ kem dưỡng da, làm trắng da đến dầu gội, sơn móng tay… Tiến sĩ Bùi Minh Trạng, Chánh thanh tra Sở Y tế TPHCM, cho biết bình quân mỗi năm tịch thu tiêu hủy hàng chục ngàn sản phẩm mỹ phẩm nhái, kém chất lượng và xử phạt hàng tỷ đồng.
Lỗ hổng quản lý
Ngoài mỹ phẩm giả, nhái, tình trạng các loại mỹ phẩm chứa chất cấm Paraben (chất bảo quản, nhũ hóa) hoặc hỗn hợp MCT + MIT khá phổ biến. Theo ông Nguyễn Tất Đạt, Phó Cục trưởng Cục Quản lý dược, hiện thị trường có hơn 100.000 mỹ phẩm các loại công bố tiêu chuẩn sản phẩm ở Việt Nam, nhưng chưa biết được bao nhiêu sản phẩm có chứa Paraben, MCT + MIT. Trong đó chủ yếu là có trong các sản phẩm dầu gội, nước rửa tay, sữa rửa mặt, sữa tắm… “Theo lộ trình, ngoài việc hạn chế lưu hành sản phẩm có chất MCT + MIT từ 1-7-2015 và ngừng hẳn từ 30-4-2016, các sản phẩm chứa Paraben cũng chỉ được phép lưu hành đến ngày 31-7-2015”, ông Đạt cho biết.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, bên cạnh việc hạn chế lưu hành thì công tác quản lý mỹ phẩm giả, nhái cũng cần được quan tâm đúng mức, chứ không thể “thả nổi” như thời gian qua. Cụ thể, trong gần 2 năm, Công ty Tân Đại Dương tuồn ra thị trường hàng triệu lọ mỹ phẩm nhái, nhưng cơ quan chức năng vẫn không hề hay biết. Thậm chí ngày 13-2-2015, các mặt hàng nhái của Công ty Tân Đại Dương vẫn công bố và đã được Sở Y tế TPHCM cấp phiếu tiếp nhận! Theo ông Vũ Cao Thăng, Phó Tổng giám đốc Công ty Hoa Thiên Phú, việc bị làm nhái hàng loạt mỹ phẩm không chỉ làm tổn hại đến uy tín các doanh nghiệp làm ăn chân chính, đầu tư vào sản xuất mỹ phẩm với nhà máy hiện đại, sản phẩm được cấp phép mà còn cố tình làm hại sức khỏe người tiêu dùng.
Theo PGS-TS Trương Văn Tuấn, Chủ tịch Hội Dược sĩ bệnh viện TPHCM, các nghiên cứu gần đây cho thấy các mỹ phẩm giả, nhái, chứa chất cấm có nguy cơ ảnh hưởng tới hệ nội tiết cũng như gây dị ứng cho người sử dụng. Các chuyên gia da liễu Bệnh viện Da liễu TPHCM nhìn nhận đang có sự gia tăng ca bệnh tai biến, dị ứng do mỹ phẩm kém chất lượng. Những bệnh nhân khi nhập viện vì dị ứng mỹ phẩm kém chất lượng hầu hết đều ở trường hợp nặng và khó điều trị. Thậm chí đã có không ít trường hợp gây ung thư da, suy giảm chức năng tế bào máu, dễ dẫn đến viêm nhiễm nội tạng, hoại tử…